تمرین

9 واحد مربی شناسی

در این مطلب به شما کمک می کنیم تا متوجه شوید آیا مربی تان واقعا به درد شما می خورد یا نه!

در دنیای فیتنس، مربی های خصوصی می توانند ابزاری برای سریع تر رسیدن به هدف باشند؛ مربی خصوصی باعث می شود به تمرین خود بیشتر متعهد باشید و اگر با هم تمرین کنید، در داخل باشگاه هم بیشتر از وقتی که خودتان تنها باشید، از شما کار می کشند و البته این کار را در حیطه اصول و قواعد بیومکانیکی صحیح انجام می دهند.

ولی همه مربیان خصوصی یکسان نیستند و حتی با اینکه دوست شما از یک مربی خاص بهترین نتایج ممکن را کسب کرده، ممکن است همان مربی گزینه مناسبی برای شما نباشد. مهم نیست که مربی خود را داخل باشگاه انتخاب کرده اید، اجبارا به شما تحمیل شده، یا از مربیگری آنلاین استفاده می کنید؛ در هرصورت داشتن مربی خصوصی هرچند مرسوم است، ولی ارزان نیست.

قاعدتا محدوده قیمت مربیگری خصوصی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله سطح و هدف ورزشکار. مربی خصوصی که همراه با شما تمرین می کند قطعا هزینه بالاتری از مربی غیرحضوری دریافت می کند.

در هرصورت جهت مقایسه بهتر است بدانید در باشگاه های آمریکا، هزینه هر جلسه یک ساعته تمرین با مربی خصوصی حدود 60 تا 70 دلار آب می خورد. معمولا درصورتی که برای چندماه قرارداد ببندید، شاید تخفیف کوچکی دریافت کنید. در باشگاه های لوکس معمولا کوتاه ترین زمان قرارداد 4 ماه است که حدود 3 هزار دلار هزینه بر میدارد. ولی هزینه هرچقدر هم باشد، باید ببینید که آیا پولی که هزینه می کنید جای درستی خرج می شود؟ آیا مربی واقعا در جهت هدفتان به شما کمک می کند یا صرفا شخصی را استخدام کرده اید که تعداد ست و تکرارهای شما را برایتان بشمارد؟ با در نظر داشتن 9 نکته مورد اشاره در این مقاله می توانید مربی خود را ارزیابی کنید.

آیا مربی تان صلاحیت دارد؟

هرچنـد باشـگاه مـدارک و مجوزهـای معتبـر را در نظـر می گیرند، ولی اکثر باشـگاه ها چنین مسـائلی را نادیـده می گیرند و بخاطر تعداد بی شـمار باشـگاه های بدنسـازی و مربیـان آنلاین، نظـارت روی همچیـن موضوعی عملا غیرممکن می باشـد. متاسـفانه باشـگاه ها حتی در امریـکا بعنـوان مهـد بدنسـازی جهـان، اسـتانداردهای بخصوصـی برای اسـتخدام مربـی ندارنـد و ممکن اسـت هر کسـی را بعنوان مربی به شـما معرفی کننـد. مربیان باشـگاه ها معمولا یا صاحب و شـریک باشـگاه هسـتند، یا گاهی صرفا بخاطر وضعیت بدنـی مناسـب و نـه معلومات علمی و تحصیـلات مرتبط خود را بعنـوان مربی معرفی می کننـد. در مـوارد بسـیاری ایـن افراد بـا معلوماتی در حـد یک دوره آموزشـی چند روزه و یـا در موارد بسـیاری بدون حتی همان دوره، مسـئولیت تمریـن دادن و نظارت بـر روی شـاگردان داخل باشـگاه را بر عهـده می گیرند.

معمـولا وقتـی فـردی در یـک باشـگاه ثبت نـام می کند، مربـی باشـگاه را می پذیرد و هیـچ سـوالی درمـورد صلاحیت هـای ایـن فـرد نمی پرسـد؛ چراکـه اکثر افـراد فرض می کننـد وقتـی باشـگاه این شـخص را بعنوان مربی اسـتخدام کـرده، قطعا صلاحیت و ملزومات مورد نیاز او توسـط باشـگاه تایید شـده اسـت. خصوصا اگر شـخص مربی فیزیـک و وضعیت ظاهری قابل قبولی داشـته باشـد، این مسـئله معمـولا ناخودآگاه بعنـوان تاییـدی بر صلاحیـت علمی و صحت توصیه هـای او در نظر گرفته می شـود. ولـی در هـر صـورت حتـی اگـر شـخص مربـی مـدارک مربوطه را هم داشـته باشـد و صلاحیـت وی توسـط باشـگاه بـه تایید رسـیده باشـد، باز هـم باید کیفیـت کار او را خودتـان بسـنجید، فراموش نکنید در هیچ رشـته و شـغلی (مهندسـی، پزشـکی، آرایشـگری،…) صرفا داشـتن مدرک و لیسـانس و گواهی، به تنهایی دلیل بر کیفیت کار بـالا نمی شـود. اینکـه انتظار داشـته باشـید هر شـخص دارای مـدرک مربیگری، مربـی خوبـی باشـد، مثـل این اسـت کـه فکـر کنیـد هـر شـخص دارای گواهینامه، رانندگـی و دسـت فرمـان خوبـی دارد. برای سـنجش صلاحیت یک مربـی می توانید ایـن مسـائل را مد نظر داشـته باشـید:

  • آیا شخص مورد نظر، گواهی، مدرک، یا مجوز بخصوصی در این زمینه دارد؟
  • گواهی او از طـرف چه مؤسسـه ای اسـت و در چه سـازمان هایی معتبر شـناخته ِمی شود؟
  • تحصیلات مربی در چه سـطحی اسـت؟ آیا مدرک دانشـگاهی دارد؟ اگر دارد، این مدرک در چه زمینه و از چه دانشـگاهی اسـت؟
  • آیـا مربـی بعـد از اتمـام دوره یا تحصیلات خـود، هنوز هم جهـت دانش افزایی خود ی صرفـا دسـت یافتـن بـه مجـوز و مدرک بـوده؟ بعـد از ِ تـلاش می کنـد یـا هـدف و گرفتـن مـدرک، در چه حـد مطالعه خود را ادامـه داده و در دوره های آموزشـی جدید شرکت داشـته است؟
  • چه مدت تجربه مربیگری بعنوان شغل اصلی دارد؟
  • آیـا مربـی در زمینـه مسـابقاتی هـم فعالیـت می کنـد و در رشـته های مختلـف بدنسـازی حرفـه ای، شـاگرد داشـته؟

این سـوالات هرچند کلی هسـتند، ولی نقطه خوبی برای شـروع می باشـند. علاوه بر این هـا می توانیـد بـا توجه به هدف شـخصی خودتان هـم بدنبـال فاکتورهای خاصی در مربی باشید.

آیا پیشرفت می کنید؟

هـر هدفـی داشـته باشـید، ایـن سـوال حیاتـی را بایـد هـر از چندگاهی بپرسـید کـه آیـا در زمینه هدف خودتان پیشـرفتی داشـته اید؟ اگر قصد شـما چربی سـوزی بـوده، آیـا لباس های شـما گشـاد شـده اند؟ اگـر بدنبـال افزایش قـدرت بوده ایـد، آیـا وزنـه ای کـه می توانید جابجـا کنید افزایـش یافتـه؟ راه های بیشـماری برای سـنجش میـزان پیشـرفت وجـود دارد، ولـی ایـن راه هـا باید متناسـب با هدف شـما باشند.

البتـه اگـر بخواهید قضاوت عادلانه ای داشـته باشـید، باید با خودتان صادق باشـید. از خودتـان بپرسـید کـه آیـا واقعـا به برنامـه عمل کرده ایـد و طبق رژیـم خود غذا خـورده ایـد؟ چندبـار از برنامـه تخطی کـرده اید؟

فرامـوش نکنید که اگـر برنامه را بطـور درسـت اجـرا نکنیـد، نمی توانید تمام تقصیـر را گـردن مربی بیاندازیـد. زمانی کـه شـما بـا مربـی می گذرانیـد فقط کسـری از کل زمـان روز یـا هفته یا ماه اسـت و نمی تواند اشـتباهات شـما سـر میز شـام را جبران کند.

آیا مربی در جهت هدفتان به شما مشاوره می دهد؟

زمانی که اولین بار کار خود را با مربی شروع می کنید،  بایـد انتظارات و اهدافتـان را بیـان کنیـد تـا مربـی برنامه را در جهت اهداف شـما تنظیـم کند. برای مثـال اگـر از ابتـدا بدنبـال افزایش قـدرت بوده اید، برنامه شـما نباید مثـل یک برنامه چربی سـوزی باشـد و نباید تمرکز برنامه روی بخش هوازی باشـد. البته تغییر اهداف بعـد از چنـد ماه ممکن اسـت ولـی باید این مسـئله را با مربی خود در میـان بگذارید. یـک مربـی مناسـب باید به شـما کمک کند تا اهـداف معقول و قابل دسـت یابی برای خـود در نظـر بگیریـد، ولـی بعد از مشـخص شـدن هدف، برنامه شـما بایـد در جهت اهداف شـما باشـد نه مربی.

آیا برنامه شما به هم می خورد؟

خـب. مربـی خـود را پیـدا کردید، قـرارداد بسـتید، اهداف خـود را مشـخص کردید و برنامـه شـما طراحی شـد. ولی وقتی نوبت بـه تعیین وقت تمرین می رسـد، می بینید کـه سـاعت های خـوب از قبل رزرو شـده اند! هرچقـدر می گردید هیـچ تایم خالی که بـه برنامه روزانه شـما بخورد، وجـود ندارد.

متاسـفانه هرچقدر هم مربی صلاحیت کمک به شـما در جهت رسـیدن به اهدافتان را داشـته باشـد، وقتـی نتوانیـد برنامـه هایتـان را بـا هـم تنظیم کنیـد بـه آن اهداف نخواهیـد رسـید. در ایـن صورت شـاید مجبور باشـید برنامـه خود را بـه مربی دیگری منتقل کنید.

تضاد شخصیتی؟

لازم نیسـت بـا مربـی خـود رفیـق باشـید و هر هفته بـا هم کافـه بروید، ولـی اگـر هـم از او خوشـتان نمی آیـد، از تمریـن خود رضایـت نخواهید داشـت.

همه انسـان ها شـخصیت های متفاوتـی دارنـد و واقعیـت این اسـت که هرکسـی نمی تواند از هرکسـی خوشـش بیایـد. مثـلا اگـر یک شـخص سـاکت و درونگرا باشـید، قطعا از تمریـن بـا یک مربـی پر سـروصدا و پرحـرف لذت نخواهیـد برد.

در نقطـه مقابـل، وقتـی رابطه شـما با مربی از رابطـه کاری فراتر برود و رفاقتی شـکل بگیـرد، بـاز هـم موفقیت شـما تحت تأثیـر منفی قـرار خواهـد گرفت. چرا کـه مربی دیگـر آنقـدر که باید به شـما سـخت نمی گیرد و جلسـه یک سـاعته شـما بیشـتر به گـپ زدن و برنامـه ریـزی بـرای آخر هفته خواهد گذشـت تـا تمرین.

هروقـت دیدیـد تضـاد شـخصیتی (یـا مچ بـودن بیـش از حـد!) در کار شـما اختلال ایجـاد می کنـد و دیگر ذوقی برای جلسـه تمرینی بعـدی ندارید، باید بـه مربی جدید فکر کنید.

آیا تمرینات شما تغییر می کنند؟

بسـتن قـرارداد بـا یـک مربـی، چه برای 4 ماه و چه برای یک سال، نباید بـه ایـن معنی باشـد که همـان برنامه اولیـه را برای کل مـدت تکرار می کنیـد. برنامه شـما بایـد بطـور منظم عوض شـود تـا تمرینـات متنوعـی را تجربه کنیـد. تغییر در برنامـه صرفـا به معنای تغییر حرکات برنامه نیسـت، بلکه سـایر قواعد و متغیرهای تمرینـی هـم نباید همیشـه ثابت باشـند. اگـر تجربه ای در ایـن زمینـه ندارید، این سـه سـوال بـه شـما کمک می کنـد تا از تنـوع تمرینـی خود مطمئن شـوید:

  • آیا مربی شما، تعداد ست ها و تکرار های برنامه شما را تغییر می دهد؟
  • آیا تمام گروه های عضلانی، در تمرینات شما درگیر می شوند؟
  • آیا برای تمرینات هر عضله، از تمرین های مختلف بهره می گیرید؟

آیا مربی شما به اندازه کافی به شما سخت می گیرد؟

یکی از مزایای اسـتفاده از مربی خصوصی، سـختگیری اضافه بر برنامه اسـت کـه مربـی اعمـال می کنـد. ایـن سـختگیری گاهـی در زمینـه تغذیـه، تعـداد جلسـات باشـگاه، یا گاهـی حتی در حد اضافه کـردن چند کیلو به وزنـه و انجام چند تکـرار بیشـتر اسـت؛ ولـی همیـن سـختگیری های کوچک هسـتند که به پیشـرفت شـما منجر می شـوند.

البته این سـخت گیری نباید به قیمت بالا رفتن ریسـک آسـیب و مصدومیت باشـد، مثـلا اضافـه کـردن وزنه بایـد در حدی باشـد که توانایـی اجرای فـرم صحیح حرکت را داشـته باشـید. از سـمت دیگر اگر مربی صرفا بالای سـر شـما می ایسـتد و به شـما  نگاه می کند و نهایتا تکرارها را برای شما می شمارد، از شر او خلاص شـوید.

آیا تمرینات شما ایمن است؟

بایـد همیشـه حـس کنید کـه برای مربـی ایمنی شـما در اولویت اسـت تـا کسـب نتیجه. تمرین ها همیشـه بایـد با گرم کردن صحیح شـروع شـوند نه اینکه مسـتقیم به سـراغ وزنه رکوردتـان بروید.

همچنیـن اگـر بـا مربی خود تمرین می کنیـد، مربی نباید حین اجرای حرکت چشـم از شـما بـردارد. تکنیک و بیومکانیک بدن شـما باید از تمام زوایـا در ذهن مربی آنالیز و تجزیـه تحلیـل شـود تـا بتوانـد راهنمایی هـای مـورد نیـاز شـما را ارائه کنـد. مربی نبایـد دائمـا مشـغول صحبـت با بقیه افـراد و چک کردن گوشـی خود باشـد، هروقت خواسـتید بـا یـک مربـی جدید قـرارداد ببندید به او بگوییـد که مربی قبلـی را به این خاطـر عـوض می کنیـد کـه در حین تمرین به شـما دقـت نمی کرد!

آیا جلسات تمرینی شما سازنده است؟

بـه ایـن دقت کنیـد که اکثر وقت تمرین شـما صرف چه کاری می شود.

آیـا مربـی بجای توصیه و راهنمایـی و تمرکز روی تمرین، ذهن شـما را درگیر تعریف خاطـره و مشـکلات شـخصی می کنـد؟ آیـا بین سـت ها زیـادی گپ می زنیـد؟ قطعا نبایـد انتظـار داشـته باشـید که تمام دقایق شـما صرف تمرین شـوند، ولـی نباید هم طـوری باشـد کـه فکر کنید یک هـم صحبت اسـتخدام کرده اید تـا مربی.

آیا مربی برای شما انگیزه ایجاد می کند؟

اگر قصد رسـیدن به تناسـب بدنی را دارید، مربی که اسـتخدام می بایـد بـه شـما انگیـزه و دلگرمـی بدهد، مشـوق خوبی باشـد، یـا لااقل آنقـدر با جذبه باشـد که شـما را تا سـرحد توانایـی هایتان مجبور بـه تلاش کند. ایـن بـه معنی آن نیسـت که مربی وقتی اسـکوات می زنید بالای سـر شـما بایسـتد و برایتـان جمـلات قصار بگویـد یا دائما از شـما تعریف کند! بلکه این ایجـاد انگیزه باید واقعـی و ملموس باشـد. مثلا شـاید خود مربـی الگوی خوبی برای یک سـبک زندگی سـالم باشـد، یا اینکه خالصانه به موفقیت شـما اهمیت بدهد، یا مشـکلاتی که شـما دارید را پشـت سـر گذاشـته باشـد و بتواند با در میان گذاشـتن تجربه خودش به شما کمـک کنـد. بـه هر علـت و واسـطه ای که می خواهد باشـد، اگـر مربی در شـما ایجاد انگیـزه کنـد این به موفقیت شـما کمک شـایانی خواهد کرد.

پول خود را در جای درست خرج کنید

اگـر بدنبـال مربـی خصوصی هسـتید یا قصـد ارزیابی مربی کنونـی خـود را دارید، بد نیسـت ایـن 9 فاکتور را از ذهن خـود بگذرانید. رابطه بین شـاگرد و مربی، یک رابطه چنـد وجهـی اسـت. باید تمـام ابعاد فیزیکـی، ذهنی و احساسـی را در نظـر بگیرید تا ببینیـد آیا بـه انـدازه خرجی که می کنیـد، به نتیجه می رسـید؟

هرچقـدر هـم بـالا و پایین برویـم، خط آخر میزان رضایت شماسـت. اگـر از نتیجه ای کـه می گیریـد رضایت دارید، شـاید مجبور باشـید مسـائل ناخواسـته ای را هم تحمل کنیـد. ولـی اگـر از نتیجـه راضـی نیسـتید، خیلـی راحـت ایـن را بـا خـود مربـی در میـان بگذاریـد. جالـب اسـت بدانید برخی ورزشـکاران حتـی در صورت کسـب نتایج خـوب هـم هـر چندمـاه یک بـار، مربی خـود را عـوض می کنند تـا با سـبک کاری و  آن ِ تکنیک هـای جدیدی آشـنا شـوند و همچنان حـس تازگی تمریـن و ماجراجویی ها، حفظ شـود. این مسـئله در دنیای ورزش عادی اسـت و قرار نیسـت مربی از پایان قـرارداد ناراحـت شـود، ولـی اگر ناراحت شـد هم فرامـوش نکنید که شـما یک مربی اسـتخدام کـرده بودید، نه یک دوسـت.

برچسب ها

وحید خاکپور

دکترای فیزیولوژی ورزشی و مربی بدنسازي آکادمی ملی المپیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن