عمومی

پرونده ژنتیک روی میز تناسب

شـاید بتوان مدعی شـد 95 درصد کسـانی که باشـگاه می روند و بدنسـازی را دنبـال می کننـد به لحـاظ ژنتیکی در دسـته متوسـط قـرار دارنـد؛ ایـن یعنـی اکثـر ما به لحاظ اسـتعداد رشـد شـبیه، همدیگر هستیم و قهرمانـان بدنسـازی جهان همگی در دسـته ژنتیک هـای خاص هسـتند. امـا آیـا بایـد بـه این علت کـه نخبـه ژنتیکی نیسـتیم دسـت از تـلاش برداریـم؟ آیـا بایـد بی خیـال تمرین کـردن و رژیم گرفتن شـویم؟ پاسـخ آن مطمئنـا خیر اسـت.

شـاید راه بـرای ژنتیک هـای عـادی دشـوارتر باشـد، امـا همیشـه در هـر شـرایطی می توان پیشـرفت کـرد و از روز قبـل و سـال  قبل بهتر شد.

پرونـده ای که پیـش روی تان بـاز کرده ایم به موضـوع ژنتیـک در پرورش انـدام و زیر مجموعه هایـش می پـردازد. بعضی هـا بـه تمرینـات پرمقـدار، بهتریـن جـواب را می دهنـد کـه آرنولـد و خیلـی از هم دوره ای هایـش در ایـن گـروه بودنـد و بـا انجام تمرینـات طولانـی و دفعـات تمرین زیـاد روی عضـلات، بـه بهتریـن نتایج رسـیدند.

در همـان دوران مایـک منتـزر را داشـتیم کـه با روش HIT شـهرت پیـدا کـرد، رویـه ای کـه پایه گذار و نبدعش، دکتـر آرتـور جونـز بود.در روش HIT صحبـت از بالاترین شـدت در کنار کمتریـن مقـدار بودغ تـا جایی کـه می گفتند هر حرکت یک سـت اجرا شـود، ولی کلی سیسـتم و تکرار نیمـه و کمکـی و… همراهش بود.

منتـزر بـا ایـن روش کارکـرد و از تمرینـات پرمقـدار گریـزان بـود. از طرفی بودند کسـانی مثـل لـی هنی کـه تمریـن در حـد اعتـدال را پیـش می گرفتنـد و نه خیلـی زیـاد و نه خیلی کـم تمرین می کردنـد و آنها هـم نتایجی خوبی بدسـت آوردند. حتـی در سـال های بعـد دوریـان یتـس، تـا حدودی از روش HIT الگـو گرفـت و با تمرین کـم مقدار، بهترین رشـد خـود را بدسـت آورد.

مثـال دیگـر از تمرین بـا مقـدار بالاتر رونـی کلمن اسـت که هـر عضله را هفتـه ای 2 بار تمرین می داد و بی شک 8 دوره قهرمانی در المپیا، گواهی اسـت برای این کـه روش کاری اش بـرای خودش عالـی جواب داده اسـت.

اینهـا مثال های بـارز و معـروف بودند که شـما بتوانیـد موضـوع ژنتیک را بهتـر درک کنید. در الگوهـای عادی تـر، می توانیـد بـه خودتان و دوسـتان تان نـگاه کنیـد. اگـر اندکی بـا دقت بررسـی کنیـد و ببینید کـه بعضی ها بـا تمرین کمتر، نتایج بهتـری می گیرند و برخی با تمرین بیشـتر. یک سـری هسـتند کـه بـرای چربی سـوزی با مشـکلات عدیده ای روبرو هسـتند و یک سری بـرای عضلـه سـاختن بایـد بجنگنـد.

خلاصه اینکـه  هر کسـی شـرایط متفاوتـی دارد و این شـرایط به ژنتیک وابسـته اسـت که نمی شـود نادیـده اش گرفت. برای بعضی ها متاسـفانه و برخی دیگر خوشـبختانه، میزان پتانسـیل رشـد عضلات و چربی سـوزی در هـر بدنـی فـرق می کنـد؛ نتیجه اینکه عده ای خیلی راحـت نتیجـه می گیرنـد و عده ای دیگر، بسیار سـخت.

شناسـایی پتانسـیل ژنتیکـی چندان دشوار نیسـت و در واقـع در همـان سـال های اولیـه تمرین، قابل شناسـایی و بررسـی اسـت. ایـن تفاوت هـای ژنتیکـی و پتانسـیل ها، راه را بـرای قهرمانـی و نتیجه گیـری بعضی هـا خیلی هموارتـر از دیگـران می کنـد و شـاید بتـوان گفت بخش بزرگـی از قهرمانان در هر رشـته ای؛ بویـژه در سـطوح بـالا (کشـوری، قـاره ای و جهانـی) دارای ژنتیـک برتر هسـتند. اینجـا شـاید سـوء تعبیـر شـود و بعضی  هـا بگوینـد یعنـی فقـط بـه خاطـر ژنتیک اسـت کـه یـک سـری قهرمـان می شـوند و شـاید خـود قهرمانـان هم برایشـان جالب نباشـد که موفقیت شـان را بـه ژنتیک شـان ربـط دهیـم.

بـا اندکـی تامـل متوجه می شـویم کـه موضوع خیلی روشـن اسـت. اگـر کسـی بتوانـد زمینـه پتانسـیل ژنتیکـی خـود را پیدا کنـد، بـا کمترین تـلاش می تواند بـه موفقیت هـای بزرگـی دسـت پیدا کنـد. به طبع اگر من قدی معادل 170 سانتی متر داشـته باشـم، رسـیدن به لیگ حرفـه ای NBA در بسـکتبال برایـم یک رویای دور از دسـترس اسـت که البته غیرممکن نیسـت، اما رسـیدن به آن هزینـه، تـلاش و… خیلـی زیـادی می بـرد کـه شـاید بـا نیمـی از آن تـلاش، بتـوان در زمینـه دیگـری بـه اوج موفقیت رسـید.

بـه نظرم به جـای اینکه از ژنتیک خـود ناراضی باشـیم و به مرحله اعتراض برسـیم، بهتر اسـت ضعف و قوت ها را شناسـایی و در راسـتای پتانسـیل خود، وقت و انـرژی صرف کنیم.

مهم ترین نکته ژنتیکی

در هـر زمینـه ای کـه انـرژی صـرف کنید، بی شـک نتایجـی بدسـت می آورید. همیـن امروز اگـر باتفاق چند نفر از دوستان خود برنامه ای یکسـان را شـروع کنید، بعـد از 2 – 3 ماه بدون شک هرکدام پیشـرفتی فیزیکـی را شـاهد خواهیـد بـود، امـا میـزان و مقـدار هر نفـر، می توانـد متفاوت باشـد و این همـان نقش شـرایط ژنتیـکی اسـت.

 نکتـه مهـم این اسـت کـه ژنتیک تفـاوت ایجـاد می کند، امـا تمرین هوشـمندانه بـا رژیـم غذایـی و مکمل های غذایی می تواند به شـما کمـک کنند تا آنچه را که پـدر و مادرتان بـه عنـوان ژنتیـک به شـما هدیـه داده اند، به حداکثر برسـانیم.  شـاید شـما نسـبت به یـک قهرمان سـازگاری عضلانـی کمتـری را تجربـه کنید، اما شـک نداشـته باشـید که بـا تمرین و تجربـه می توانید پیشـرفت زیـادی تجربه کنید.

عوامل موثر بر نتایج

یـک سـری عوامـل داریـم کـه روی نتیجه گیری شـما از تمرینـات تاثیر بزرگـی دارند و لازم اسـت که آنهـا را شناسـایی و بررسـی کنیـد. در ادامـه برخـی از موارد را مورد اشـاره قـرار دادیم.

تیپ بدنی

گرچـه انـواع تیـپ بدنـی زیـادی وجود دارد اما 3 دسته اصلی را تقریبا همه به اتفاق قبـول دارند که شـاید بـه گوش تان خورده باشـد.

  • اکتومورف (لاغر، بالاتنه لاغر، درصد چربی پایین، عضلات کمر)
  • مزومورف (عضانی، شانه های پهن، درصد چربی کمتر)
  • اندومورف (بالاتنه گرد، گردن ضخیم، پاهای کوتاه، چربی زیاد)

بعضی ها درست یکی از این 3 دسته هستند و بعضی ها ترکیب را دارند. پرواضح اسـت که مزومورف تیپی اسـت که برای بدنسـازی بهترین اسـتعداد به حسـاب می آید.

راندمان عصبی- عضلانی

از بازدهـی ارتبـاط بیـن سیسـتم عصبـی و عضات متصل بـه آن به عنـوان راندمان عصبـی- عضانی یـاد می شـود. بعضی ها راندمـان خیلی بالایی دارند یعنـی می توانند فیبرهای عضانی بیشـتری را طی انقباض هـای عضانی شـان درگیـر کنند. آنهایی که سـطح بازدهی پایین تـری دارنـد در واقع فیبرهای کمتـری را بـه کار می گیرنـد.  بـرای بدنسـازی یـا بـه عبـارت صحیـح پرورش انـدام و زیرشـانه هایش (فیزیـک، بادی کاسـیک…) سـطح بالایـی از راندمـان عصبـی- عضانی یـک مزیت به حسـاب می آید کـه بعضی ها دارنـد و بعضی هـا خیر.

چگالی فیبر عضلانی

بـرای رشـد دادن عضـلات ما معمولا آنهـا را تمریـن می دهیـم و بـه عبارتـی تخریـب می کنیـم تا پروسـه های رشـد تحریک و رشـد حاصل شود. پرواضح اسـت که هر چه فیبر عضلانی بیشـتری در هر سـانتی متر مکعب داشـته باشـید، پتانسـیل رشـد بیشـتر خواهد بود و بدون حتی وزنه زدن هم از دیگـران درشـت تر دیـده خواهیـد شـد. ایـن چگالی هم تا حـدودی ژنتیکی اسـت.

میوستاتین؛ بمب اتم!

هـر چـه عضله بلند تر باشـد، پتانسـیل افزایش سـایزش بالاتـر می رود. دلیلش این اسـت کـه همچنان عضلـه هرگـز از طولـش بیشـتر نمی شـود. هـر چه طـول عضله بیشـتر باشـد و تاندون هـای متصل به انتهای آن کوتاه تر، پتانسـیل برای افزایش سـایز عضله بیشـتر اسـت. از عضلـه ای بـه عضلـه دیگـر ایـن موضوع فـرق دارد و ایـن یعنی یک نفر شـاید در یک گـروه عضلانی پتانسـل بهتـری بـرای رشـد نسـبت به دیگـر عضلات بدنش داشـته باشـد. بـه همین علت اسـت که می بینیـد بعضـی عضلات در بدن ما دیر رشـد یا سـخت رشـد تر هسـتند. در واقـع یکـی از دلایـل کـم رشـد بـودن می تواند همین طـول عضله باشـد؛ به طور مثـال اگر عضلات سـاق پای شـما کوتاه هسـتند معنایش این نیسـت که پتانسـیل جلو بازوهایتان هم کم اسـت.

 

برچسب ها

فرشید نزاکتی

مربی بدنسازی، محقق، روزنامه نگار ورزشی و سردبیر سابق مجله تناسب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن